Ora Mafalda Kanta… Kòrsou Ta Skucha!

21 Mar, 2026

Mi tin masha gana di sa, kiko lo a para di Mafalda Minguel, si el a nase den kualke otro pais grandi den region, pero ei mes mi no kier parti Mafalda ku ningun otro pais. Un bos ku bo por kompará fásilmente ku kualke otro kantante internashonal grandi. Papa Dios a bendishoná nos aki na Kòrsou ku e bos úniko akí.

Mafalda a nase dia 8 di mart 1938. 16 Aña despues el a debutá den Jolly Fellow Society den Hanchi Ref ku entre otro Aco Henriquez, Hector Rosario, Jopi Rojer i Kees Martina komo miembro aktivo. Den entrevista Mafalda hariendo ta rekordá e dia ei, manera tabata ayera. Su siguiente dia Shon pastor a bishitá Mafalda su mama, puntrando su mama, ta kon e mama por a permití e kos ei pasa. Laga su yu muhé di apénas 16 aña subi stage den un nightclub. Mafalda Minguel: “Den e tempu ei, no tabatin artista femenino, mi mama no tabatin nada kontra, alkontrario mi ta kere ku e tabata orguyoso di mi”.

Mafalda tabata konsiente ku e por a kanta. E tabata kanta na kas, skol i semper e tabata sinti nesesidat di kanta. “Nunka mi a kanta ku meta pa bira famoso, semper mi a kanta pa “amor al arte”. Amigunan di mi rumannan tabata bin kas i toka kitara i tabata pidi mi pa mi kanta algun piesa. Despues orkesta San Jose/La Nueva Generashon/Arnell i Orkesta, tabata ensayá na mi kas.
Mafalda a forma parti di e orkestanan ku 3 di su 4 yunan, Arnell, Carlos i Sherman i su kasá Manuel “Shon Ma” Salsbach. Ku nan mi a bria tur kaminda. Muzik ta mi bida, i ta via muzik mi a sera konosí ku mi kasá. Famia Salsbach ta sinónimo di muzik i muzik ta famia Salsbach.

Kasi tur dia tabatin muzik na kas di Salsbach den Suffisant. Asina Shon Ma yega kas for di trabou, muzik ta bai wairu. De bes en kuando un bisiña ku ta nobo den bario por yama polis, pero tur tabata sa ku na kas di famia Salsbach, muzik tin.

Shon Ma Salsbach tabata seis aña mas bieu ku Mafalda. El a drenta nan kas, komo amigu di Mafalda su rumannan. “Ta Shon Ma a motivá mi pa kanta. Mi a kuminsá ku Trio Caribe, despues ku Trio Pèntagram i finalmente ku orkesta grandi: Sonora de Moda”.

Pashon kompartí.

Den sèptèmber 1957, Mafalda a kasa ku su trompetista i manager di banda. “Nos a kosechá masha fama, pero no ku esei tabata nos meta. “Nos stima muzik”.
E pareha a haña seis yu, 4 yu hòmber i dos muhé i nan a biaha hopi huntu pa motibu di aktuashon: Hulanda, Bèlgika, Aruba, Boneiru, Isla Ariba, Sürnam, Repúblika Dominikana, Venezuela i Puerto Riko. Dia promé di aprel 2001 Shon Ma a bai sosegá.

Mafalda den añanan ’60 a bria na momentu ku el a bishitá i aktua den paisnan besindario, kaminda músika kubano tabata mashá gustá. Sigur den époka ku Kòrsou tabata figurá prominentemente pa su músika kubano. Tantu na Kòrsou komo den eksterior, Mafalda a aktua ku artistanan manera Celia Cruz, Tito Puente, Tito Rodriguez, Ricardo Ray i Bobby Cruz, Oscar d’Leon, Tito Nieves i hopi mas.

Ami, kada biaha ku Mafalda aktua ku un artista di afó, mi tabata sinti mi asina bon, asina orguyoso i ku Mafalda Minguel no tabata baha kabes pa ningun di nan.

Mafalda Minguel tin algun klásiko ku el a kanta, entre nan “Bírgen di Arrarat, komposishon di Rudy Plaate, ku te dia djawe ta zona, manera un piesa di ayera. E gran kompositor di Puerto Riko, Tite Curet Alonso, durante su bishitá na Kòrsou a puntra nos: “Dikon boso a tene e bos akí asina skondí?” Durante di su bishita na Kòrsou, Tite Curet Alonso a komponé un piesa pa Mafalda titulá: Barbarazo, un piesa ku a pega aki na Kòrsou, na Puerto Riko i danki na e revista Latin Beat na California.

‘Te Busco’ di Celia Cruz ta Mafalda su kansion faborito: ‘Al cielo una mirada larga, buscando un poco de mi vida. Mis estrellas no responden para alumbrarme hacia tu risa…‘Mi gusta mi bolero pero mi gusta salsa tambe, manera Cucala.’ Papa Dios a regalá Mafalda un kampana ku a hasié é Gran Dama di Kansion di tur tempu di Antia.

Ora Mafalda Minguel subi stage e ta demostrá ku e ta karga e nòmber “E Gran Dama di Kansion” ku honor. ‘Que no me paren la rumba’.

Algun hit di Mafalda Minguel: Barbaraso – Bírgen di Arrarat – Homenahe na Celia Cruz – Soy como Soy – T’asina Ta Bida – Titi – Dile que por mi  no tema – Noche de Ronda – El Bardo – Cenizas – Como tu Mujer – Hoy es tu dia – Burundanga – Nan no por sin nos – Tu Voz.

Mafalda Juana Minguel a fayesé 21 di desèmber 2024

 

 

3 Comments

  1. Carlos de la Paz

    Bunita artikulo, mi ta lesa mi ta mire mi dilanti ta kanta. Mi tmb ta orguyoso di e dama aki!
    Respite!

    Reply
  2. Iva Martina

    Bunita tributo na e Gran Dama !!!

    Reply
  3. Ramon Penzo rcmpenzo@mail.com

    Ramon Penzo.
    Hopi bon artikulo. Den e tempu nan aya Tonchi Minguel, su ruman tabata mng. di The Surveyors, beatband di seru di Otrobanda, miho dicho seru di Quinta. Bon rekuerdo Percy.

    Reply

Leave a Reply to Carlos de la Paz Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Komentario resien

Kategoria

Secret Link