Kòrsou i sekuestro aéreo!

20 Jul, 2024

8 yüni1961 un DC-3 di Forsa Aéreo Venezolano ku tabata transportá 7 prezu (polítiko) di Caracas pa Puerto Cabello a sekuestrá e avion djis despues di lanta vuelo. Un di e bewakernan a haña tiru den kabes i e sekuestradónan a obligá e piloto pa baha na Hato. Miéntras personal di KLM, 2 polis i 2 duanero tabata aserka e avion sin sa kiko a pasa na bordo nan a tende tiru for di e avion. Esaki ta e insidente kaminda shèf di plataforma di KLM, sr. Hailé, a sali na kareda i ku Rudy Plaate a komponé, Aventura na Hato, konosí den boka di pueblo: Na unda Boeis a kore bai?

12 Di mei 1978 algun persona a sekuestrá un avion di Avianca, buelo 163 riba ruta Santa Marta pa Bogotá i despues di a baha na Cali, sekuestradónan a desvia di e ruta i a sigui pa Aruba i finalmente Kòrsou. Na Kòrsou e desenlase a tuma lugá. Algun polis a keda heridá.

Dia 6 di novèmber 1980, algun persona a sekuestrá e avion di Avensa ku tabata ehekutando buelo doméstiko. A bordo tabatin 56 pasahero i e sekuestradónan kièr a bai Cuba i a disidí pa baha na Kòrsou pa tènk. Despues di a tènk nan a sali rumbo pa Cuba.

Dia 29 di yüli 1984 ta kumpli eksaktamente 40 aña di e sekuestro di e DC-9, El Zuliano, di Linea Aerea Venezolana (LAV 252) prosedente di Venezuela. E tempu ei, komo un isla chikí, Kòrsou a mustra su mihó kara pa loke ta trata solushon di e situashon ei. Un kombinashon di nos gobièrnu, ku tur otro instansia a duna e mihó parti di nan pa e situashon ei a yega na un bon final. Bon Final? Kiko ta un bon final? Dos morto a kai tòg?

Ku tur rèspèt pa otro opinion, sigur nos por papia di un bon final? Klaro ku meta di nos gobièrnu tabata, pa skapa bida di tur pasahero i tambe tripulante di e avion i esei a sosodé. Pero tabatin dos morto i ounke ku tabata e dos sekuestradónan ku a muri, nos ta papia di morto di dos hende. Otro punto tristu tabata tambe, ku e amiga di un di e sekuestradónan a haña un gòlpi emoshonal sensitivo,despues ku el a partisipá aktivamente na e desenlase. Tur esaki a kosto di bida di su kompañante, ku kende e tin un yu. Konsiderando tur e puntonan akí, mi ta puntra awe den 2024 ku nos mester tabata kontentu ku e desenlase, mirando ku dos hende a pèrdè nan bida i segun mi, ku komo kristian, ounke ta trata bida di dos sekuestradó, ku a pone bida di otro hende na peliger, ku nos mester tabata kontentu.

E sekuestro!

Dia 29 di yüli 1984, un DC-9, buelo LAV 252 a lanta buelo for di aeropuerto Simon Bolívar, rumbo pa Kòrsou. Un buelo rutinario, ku 82 pasahero abordo i 5 tripulante. Aproksimando Kòrsou na 60 mia i ya kaba kuminsando ku e bahada, e sekuestradónan a sorprendé kapitan Arturo Reina i a eksigié pa bai Margarita. No ta muchu kla, pakiko nan no a bai Margarita, pero finalmente a bai Port of Spain, kaminda e avion a baha i a tènk. E sekuestradónan a eksigí un kantidat di sèn, arma i un helikòpter. For di Venezuela a drenta e ora ei e konfirmashon, ku na bordo tabatin 82 pasahero i mayoria di nan antiano, di kua gran parti tabata Yu di Kòrsou. E sobrá pasaheronan tabata: 13 venezolano, 4 portugues, tres libanes, un dominikano, 4 merikano i un haitiano.

For di Port of Spain, ku un “flight-plan” pa Panama e avion a baha den kareda di mitar di dies na Aruba. Aki e avion a pasa anochi, sin muchu aktividat, pero den e avion tabatin hopi tenshon. For di Aruba e avion a lanta buelo ku destinashon Kòrsou, kaminda nan lo a tènk, paso ya e kapitan di e avion a pidi algun “flight-plan” pa entre otro Oropa, Asia i Medio Oriente. Pero kasi ningun di e plannan aki lo a resultá, pasobra simplemente bo no por bula e rutanan ei ku un DC-9, sin hasi diferente eskala, pa yena kombustibel.
Miéntras tantu na Kòrsou a forma un tim di krísis, enkabesá pa Minister di Hustisia Sr. ing. Don Martina i kasi e gabinete kompletu, ademas di Gezaghèber Ronald Casseres, Kònsùl General venezolano Luis Ochoa de Terán, direktor di Departamento di Salubridat Públiko dr. Carol Elassaiss, i sikólogo drs. Harold Arends.
Sr. Don Martina tabata komuniká ku e pasaheronan na papiamentu i hulandes, tratando di haña informashon di nan di e situashon den e avion i tambe pa haña sa e identidat di e sekuestradónan.

Na vários okashon tabatin yamada dramátiko di pasaheronan, hopi biaha bou di preshon di sekuestradónan, na outoridatnan di Kòrsou, pa hasi algu pa terminá e sekuestro. E sekuestradónan na diferente okashon a demostrá di no ta hasi wega. Nan a basha kerozin den avion i menasá di pega esaki na kandela i tambe a habri kòkpet i lòs tiru.

Na momento ku mester a hasi algu òf entregá algu na avion, e sekuestradónan tabata eksigí pa e hendenan bin avion na paña djabou òf na zuèmbruk. Mirando e situashon akí, ningun hende tabata disponibel pa bai avion i na dado momento, tabata Sr. Roy Singer, chef protokòl di Bureau Buitenlandse Betrekkingen (BBB) ku a ofresé pa bai hiba kuminda avion. Despues ku nan a pone pistol na su kabes, el a ninga pa un di dos biaha.

E sekuestradónan a laga algun persona den libertat, 2 mucha, un señora ku a drenta den shòk i un kabayero argentino, ku a primintí di bai buska un mion dòler pa e sekuestradónan for di su kuenta di banko. A resultá despues, ku e “wise-guy” akí ta mas bashí ku raton di kèrki. E amiga tambe a purba tira un pará, fingiendo ku e tabata na estado i ku e lo a haña un meskram.

Desenlase!

Despues ku e pareha di Hilerand Dominique a yega Kòrsou, outoridatnan a hasi un apelashon na dje, pa e trata na konvensé su partner, pa kaba ku e sekuestro i pa laga e hendenan den libertat. Hopi ta rekonosé ku esaki tabata un momento masha emoshonal. Outoridat a hasi uso di e momento aki tambe, pa a distraí sekuestradónan i miéntras tantu DISIP (Dirección de los Servicios de Inteligencia y Prevención) a subi avion, habriendo porta di parti patras di e avion i ku tirunan dirigí lo a likidá tantu e dominikano Segundo Felix Castillo, komo e haitiano Hillerand Dominique. Tabatin un enorme káos e momento ei, ku tur hende koriendo pa nan bida.

Den e drama akí, Kòrsou a haña bastante yudansa internashonal: DISIP i PTJ (Policia Técnica Judicial) di Venezuela, Denise pareha di Hillerand Dominique i un tim di spesialista for di Merka.  For di rònt mundu Kòrsou a haña felisitashon pa e desenlase faborabel den asuntu di e sekuestro. Den un rueda di prensa despues, Sr.  Don Martina a splika, ku ningun momento tabata nan intenshon pa kumpli ku eksigensianan di e sekuestradónan, pasobra kumpliendo ku esaki lo por a krea un presedente masha peligroso, ku na Antia sigur nan no kier a krea.

Pa loke ta trata asuntu di prensa, Kòrsou a konosé un momento hopi pretu, ora ku prensa lokal a tilda Kòrsou di a duna prensa internashonal un “red-carpet treatment” miéntras ku a tene prensa lokal rehen den un kamber ariba den aeropuerto.

Ironia di henter e situashon aki ta, ku riba promé di ougùstùs 1984, dia di e desenlase, nos kompania nashonal ALM a selebrá su di 20 aña di eksistensia.

 

31 Comments

  1. Mariano Heyden

    29 di yüli 2024 ta robes…. “Dia 29 di yüli 2024, un DC-9, buelo LAV 252 a lanta buelo for di aeropuerto Simon Bolívar, rumbo pa Kòrsou”.

    Reply
      • Raymond Navarro

        Mi ta korda e kos aki kla.Nos tur a bay para den mondi di hato pa wak.

        Reply
    • Rudsel van Lamoen

      Hoben e tempu ei den prensa mi tambe a bai Hato pa kubri e evento. A bisa prensa lokal pa reuni den un ofisina for di unda huntu nos por bai un espasio kaminda nos lo tin mihó bista riba e avion. Te awe nos ta warda pa esei tuma lugá. Stanley Ignacio si a pega tras di DISIP i a yega te den avion kaminda el a saka potretnan ku a bai rònt mundu.

      Reply
      • A. Jourdain

        Segun mi ta pasombra Stanley a saka potret masha lihe mes e dia ei. Nan a jame “weerlicht”

        E dos dianan di e sekuestro ei nos a traha completu! Ami ku defuntu phelipa a transporta e pasajeronan trese gebouw!

        Reply
  2. Hubert Franklin Pop

    E dia ey mi tabata na kas di Robert vav Der Kolk mekaniko di Avion nan di ALM.su kas tabata di 3 despues di Hotel holland
    Nos a baha kantu i waya e Avion tabata Parkeer
    Oom Robby tabatn su hobby radio VHR nos a bai ku ne nos tabata skucha tur kos di Toren di kontrol
    For di Venezuela a bin un
    Sniper nan a baha ku un avioneta riba pista koraltabak bai e Avion
    Den skuridad bora e tire di
    E Avion asina group e Avion no por Lanta vuelo Mas.

    Reply
    • Cedric Bronswinkel

      8 juni 1961 un DC-3 di Forsa Aereo Venezolano ku tabata transporta 7 prezu (politiko) di Caracas pa Puerto Cabello a ser sekuestra door di e prezunan djis despues di lanta vuelo. Un di e bewakernan a haña tiru den kabes i a obliga e piloto pa baha na Hato. Mientras personal di KLM, 2 polis i 2 douanero tabata aserka e avion sin sa kiko a pasa na bordo nan a wordu sorprendi ku tiru di mitrailleur for di e avion. Esaki ta e insidente unda platformchef di KLM, sr. Hailé , mester a sali na kareda. Mi tin basta mas detaye di e sekuestro aki.

      Reply
      • Carlos Larmonie

        Otro artikulo hopi interesante. Sigur pa nos generashon nobo. Danki pa para ketu tambe na e parti aki di nos historia.

        Reply
  3. Lucille Dolorita

    Percy, e artikulo ta interesantem, danki.
    Bo tin diferente fecha konfundi e biaha aki.
    Mariano a komenta unu kaba.
    Den e letranan di “Aventura na Hato” Rudy ta menshona e fecha eksakto (7 di jüni 1971) di e suseso. Mi ta pone e link aki bou.

    https://youtu.be/lB5b17FNav0?si=2y4TCqF_WjAFzpNu

    Reply
  4. Tilly

    Hilerand Dominique
    A hasi investigashon despues kuantu beibi a hanja e nomber aki? E tabata bunita

    Reply
  5. Cecil Ringeling

    E kos ku a resalta tabata ora Señor Don Martina tabata pidiendo judansa pa por favor nos nececitamos Agua I ijs na un combinashon di spaño i papiamentu huntu.

    Reply
  6. Carlos de la Paz

    Parti di nos historia, ku nos no mester lubida. Algún aña pasa mi a mira e video di Alex Alberto komo koresponsal pa Radio Caracas TV.

    Reply
  7. Cedric Bronswinkel

    27 November 1961 tambe un avion sekuestra a baha aki. E DC-6 di AVENSA ku matrikula YV-C-EVG, ku tabata ehekuta vuelo di Maiquetia pa Caracas a ser obliga door di 5 sekuestrador pa bula riba Caracas i tira pamfleta for di e avion. Despues nan kier a bula bai Cuba pero a haña nan ta aterisa na Kòrsou pa tuma fuel.

    Reply
  8. Hannah

    Sigun mi tin un fout den prome zin den e parti di e sekwestreer. E datum skibi ta 29 di juli 2024. Kisas Ami no a kompronde e context bon pero sigun mi e no ta klop.

    Reply
      • Vany

        Sr Percy tin mas fout, Esun ku ta para dia 29 juli 2024 ta hasi 40 anja.
        Y mas a ow na sekuestro e fecha ta 2024 enbes di 1984.
        Danki pa e artikeloverzicht,mi ta korda e kaso aki bon bon komo joden y e otronan ma sinja algu aserka

        Reply
    • Michel Henriette

      Hi Percy … Segun mi “Dia 29 di yüli 1984 ta kumpli eksaktamente 40 aña…” mester ta “dia 29 di yüli 2024…”

      Anto na “e sekuestro” … “Dia 29 di yüli 2024, un DC-9…” mester ta “Dia 29 di yüli 1984”.

      Great artikulo. “Kudos”

      Reply
    • Winklaar

      Ami tabata un di e pasaheronan i te awe mi t kòrdá tur kos manera tabata ayera

      Reply
  9. Rudsel van Lamoen

    Hoben e tempu ei den prensa mi tambe a bai Hato pa kubri e evento. A bisa prensa lokal pa reuni den un ofisina for di unda huntu nos por bai un espasio kaminda nos lo tin mihó bista riba e avion. Te awe nos ta warda pa esei tuma lugá. Stanley Ignacio si a pega tras di DISIP i a yega te den avion kaminda el a saka potretnan ku a bai rònt mundu.

    Reply
  10. Sharine

    Hi Percey,
    Rekuerdonan, aunke fèrfelu ku nos no mester lubida.
    Esun ku mi tin tinu, ta esun di e dos haitianonan.
    Mala lenga di, e ku for di e dia ei, Kòrsou a pega ku pies pies.
    Great ku a inklui e músika di Rudy Plaate.
    Hopi great. Sigui ku bo bon trabou.

    Reply
  11. Tania Ataoellah Henriquez

    Hopi dushi, intresante i informativo pa lesa! Forsa pa sigui PP.

    Reply
  12. Pèng Isenia

    No lubida ku Boeis Haile a kontesta Rudy Plaate den un komposishon di dje (Boeis) bisando Rudy na unda ela kore bai. Aparentemente e piesa ey a wordu sensurá……

    Reply
  13. Meindert Rojer

    E SEKUESTRO 29 -O7 2024 NO TA KLOP, kiko e fecha eksakto ta?

    Reply
      • Jeani Soleana

        Don Martina a papia Spanjo…traheremos awa i ijs
        Nan a basha gasolin ruba ju di hende konosi
        Dominique Hillartan…nan a dere den Santana na Brievengat. Disip di Venezuela a ba bin para kos. Sensatie grandi e kos ey tabata

        Reply
    • Jeani Soleana

      Typefout mahos!! Mi mes a spanta aki

      Reply
      • percy.pinedo

        Bon tin pakiko di spanta. Fayo ta humano i ta koregí ratu kaba.

        Reply
  14. Michele RC

    Hopi great! Segun mi tabata tin un sekuestro di avion mas na fin di añanan 80.
    Mi ta korda ku nan a sekuestra un buelo di ALM for di Miami?
    Mi tata tabata na bordo I ta e tripulante mes a sòru pa e desenlase.
    Ken ta korda algu di esei?

    Reply
  15. Carel de Haseth

    E sekuestro di 1984 a inspirá mi pa skibi e poesia ‘un bala so’ ku a sali publiká den mi kolekshon di poesia ‘poesia venená’ na 1985.
    Durante un bishita na defuntu pader Römer, el a konta mi ku e mester a bai aeropuerto i ku ora porfin el a drenta den e avion el a weta ku a mata e sekuestradónan, a sefta nan ku bala. Den un kaso si mi ta kòrda bon 14 bala. Pader Römer remarká ku esei ta falta di rèspèt pa hende.
    Ora mi a yega kas, mi a skibi e poesia.

    un bala so

    ora nan duna bo òrdu pa mata un hende
    – ora ku esei lo t’e úniko solushon –
    karga bo arma
    ku un bala so

    un bala so
    un ba la kargá ku amor
    pa kumpli ku bo tarea difísil d i mata bo ruman

    no bai ku mas bala un so ta basta
    pasó e di dos lo ta un d i rabia
    i bo no mester tin rabia riba bo ruman

    e di tres lo ta un di odio un di kuater di menospresio esun di sinku di furia . bai, pero bai ku un bala so

    esnan ku ta sigui lo ta kruel falsu, indesente, infame, perverso, inhusto, violento
    i ta representá inikuidat
    esun di dieskuater innesesario
    djis pa ñapa

    ora nan duna bo òrdu pa mata
    bai i kumpli ku bo tarea difisil ireparabel i irevokabel
    pero bai ku un ba la so
    un bala di amor honroso pa bo ruman
    i tuma su bida

    Reply
    • percy.pinedo

      Danki Carel i danki pa aportá na nos kultura. Mi ta apresiá bo reakshon

      Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Komentario resien

  • Tamari on Den kushina di Ma Tea no sa falta pida yòrki bieu.: “Tremendo Percey. Felis aña nobo pabo y bo famia. E kushina tabata parti importante di noa kultura. Nos tabata para…Jan 11, 16:37
  • Lucky Ezechiëls on Kachó sin banchi: “Bon dia Percy, atrobe danki pa a deleita nos i alabes siña nos un krenchi mas di nos kustumber i…Jan 11, 08:20
  • Lucky Ezechiëls on Kachó sin banchi: “Bon dia Percy, atrobe danki pa a deleita nos i alabes siña nos un krenchi mas di nos kustumber i…Jan 11, 08:20

Kategoria

Secret Link