Pedro Martin Maduro: Un pionero di radio lubidá!

14 Mar, 2026

Mester ta na 1945. Don Pedro Maduro ku un stèm impreshonante, un timbre di bos agradabel, un estilo sivilisá, digno, i na bon hulandes ta duna notisia e.o. di guera.          

Mi tabatin 8 aña. Na kas nos a komentá e detaye akí di Don Pedro su stèm serio, agradabel i su bon pronunsiashon i entonashon komo lokutor yu di Kòrsou papiando hulandes. Mi ta kòrda ku plaser e atmirashon i e gran impreshon ku su bos i su estilo tabata kousa mi mama ku mi. (Lucille Berry – Haseth)
https://percypinedo.com/mikorsou/curomrekuerdo-ku-no-ta-blikia-teksto-adapta-ku-a-sali-den-kristof-den-e-di-dos-edishon-di-ana-2013/

Riba 8 di febrüari 1958 Modesto (Chano) Margaretha ta bira e promé miembro pa papia papiamentu durante di reunion di Konseho Insular, kaminda hulandes tabata idioma di reunion. Komo mi ta trahando pa 37 aña kaba den radio difushon, mi kier a sa ken tabata e promé bos lokal di papiamentu na radio, algu ku awor akí ta masha komun i koriente.

Buskando e promé bos di papiamentu na radio.

Den promé añanan di radio na Kòrsou, mayoria transmishon tabata na hulandes, ingles i algun biaha spañó. Papiamentu, idioma di pueblo, a haña su lugá na radio hopi despues, na 1954, ku yegada di Radio Hoyer. Pero mester tabatin un momentu kaminda un bos di Kòrsou a papia papiamentu pa promé biaha na radio pa su pueblo. E búskeda ei a hibá mi na Pedro Martin Maduro. I poko poko, pero sigur manera un pùzel históriko, e historia a forma.

Bida di Pedro Maduro

Pedro Martin Maduro a nase dia 4 di aprel 1910 na Kòrsou. Un époka ku na Kòrsou bida sosial no tabata ofresé tantu aktividat pa hóben. No tabatin patfenderei ni masha otro organisashon hubenil. Komo Pedro tabata gusta baila, i huntu ku algun amigu el a forma klup di baile “Sociedad el Sol” i tabata presentá okashonalmente.

Na 1927 el a kaba MULO i mes aña el a gana premio Neerlandia pa su prestashon den idioma hulandes. Pedro Martin Maduro a haña trabou na C.P.I.M(Isla). Komo empleado di Isla, Pedro semper a trata di kumpli ku tur eksigensia di un empleado ehemplar. Na 1943 Pedro a bira employé (empleado) na Isla i a traha te aña 1965. Pedro a mira i eksperensiá diferente kambio den transkurso di añanan. E tabata e promé yu di Kòrsou ku a bira presidente di “Adviescommissie” pa empleadonan di Shell. E idea pa lanta “Adviescommissie” a bin tempu di direktor Noorduyn kende kier a evitá ku empleadonan lo a lanta un sindikato. Tarea di “Adviescommissie” tabata pa informá gerensia di kehonan ku por tabata reina den seno di empleadonan. Na 1944 “Adviescommissie” di empleado a bira un sosiedat di personal. VGKS (Vereniging Geëmployeerden Koninklijke Shell), mas bien un klup sosial ku tabata organisá evento pa su miembresia. VGKS no tabatin status di sindikato.

Radio CUROM

Ami trahando na radio CUROM a tende frekuentemente di Pedro Maduro, un di e promé bosnan di CUROM ku a kuminsá na 1933. Lamentablemente CUROM mes no tabatin grabashon di e tempu ei di Pedro. Den 1937 Pedro a kuminsá traha na CUROM, komo lokutor tantu na hulandes komo papiamentu. Pedro a traha komo lokutor te sèptèmber 1952;  trahando na Shell henter dia i despues e tabata subi warda na CUROM tur dia di 7or pa 9or djanochi. Djadumingu e tabata traha di 10or di mainta pa 1or di mèrdia. Pedro tabata traha mei mei di hulandesnan, ya komo gran parti di transmishon di CUROM tabata na hulandes. No tabatin otro radio emisora na Antia e tempu ei, no tabatin otro lokutor na papiamentu na CUROM, loke ta hasi Pedro Martin Maduro, probablemente e promé lokutor di papiamentu na mundu.

Dominio di su idiomanan, papiamentu, hulandes, spañó i ingles tabata tremendo i a duna Pedro Maduro masha popularidat i tabata pidi Pedro pa fungi komo maestro di seremonia na  diferente aktividat. Na diferente okashon ta menshoná Pedro Maduro komo un tremendo lesadó di notisia. Despues di a traha na  CUROM, Pedro Maduro a traha algun aña tambe na Radio Hoyer. Tin grabashon di dje papiando pa famia Hoyer na  apertura di radio Hoyer na 1954.

E tabata bon amigu di Donny Bakhuis i Horacio Hoyer i tabata tènis ku nan. Pedro Maduro tabata bon amigu tambe di dr. Antoine Maduro. Durante un di su biahenan pa Hulanda, el a komplasé su amigu Antoine Maduro pa bai koba den archivo di Hulanda, i wak si e por a reskatá e teksto mas bieu na papiamentu, e karta di Andrade, ku a disparsé for di nos Snoa. (fuente Mavis de Lannooy-Berg). Tambe el a hasi un investigashon masha interesante riba orígen di nòmber Skalo (Historia di Skalo) i a presentá esaki komo diskurso di fiesta, dia di apertura di ofisina nobo di akountentnan Bakhuis i Curiel.(por sierto esaki ta e úniko produkshon di Pedro Maduro ku mi a logra haña). Pedro tabata presidente di Sentro Sosial Katóliko, presidente Katholiek Jongeren Vereniging.

Defensor di papiamentu

Pedro Maduro tabata hopi komprometé na papiamentu. Komo amigu di Antoine Maduro, dia 11 di mei 1984,i huntu ku Sidney Joubert el a tuma parti komo padrino(paranimf) ora Antoine Maduro a risibí su título doctor honoris causa di Universidat di Antia. E dia ei Pedro su disertashon tabata: “Su eterno inkietut pa bon Papiamentu”(Amigoe di Curacao 18 di mei 1984).
Tambe Pedro Maduro a partisipá den diferente pènel, na televishon i radio tokante papiamentu.
Su opinion tabata: “Nos no mester sakrifiká otro idioma ku nos mester pa sobrebibí na mundu.”

Famia

Pedro Maduro tabata kasá ku Marina Delima, nan tabatin tres yu: Mildred, Pedro i Cislyn. Pedro Maduro a fayesé 8 di ougùstùs 2008 na Kòrsou, na edat di 98 aña. Apesar di su gran kontribushon na radio i su kompromiso i pashon pa papiamentu, no tin kasi nada dokumentá di Pedro Martin Maduro. Su anunsio di morto ta referí na Pedro Maduro komo: “Ridder in de orde van Oranje Nassau – Ex employé di Shell” (fuente Èxstra 7 di ougùstùs 2008)

Esaki ta mustra un biaha mas kon importante archivá i dokumentashon ta. Pasobra sin memoria, ta lubidá pioneronan manera Pedro Martin Maduro. Pero un dia den pasado, den studio di CUROM, un bos a bisa na papiamentu: “Esaki ta CUROM…”I e bos ei tabata di Pedro Martin Maduro.

 

 

1 Comment

  1. Luis Da Silva

    Na mucha mi ta kòrda ku nos tabata bai hopi na kas di Shon Pe I Marina.

    Nan tabata padrino I madrina di kasamentu di mi mayornan.

    Su promé pregunta na nos, ami ku mi ruman, semper tabata, kon ta bayendo ku estudio?

    Mester a prepará semper pa duna un kontesta satisfaktorio.

    Un tremendo persona i un kabayero den tur sentido di palabra ku semper tabatin un konseho/palabra di estimulo na ami ku mi ruman pa sigui studia.

    Ku mi no ta robes, tabatin un fuente di awa dilanti Post Kantoor na Punda ku a keda dedika na su persona òf El a inougurá esaki.

    Esaki ta riba e plenchi dedika na Sr Wilson ‘Papa’ Godett.

    Danki pa otro gran historia Purcy.

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Secret Link